ciśnieniometr wskazujący, że potrzebna jest dieta na nadciśnienie

Dieta na nadciśnienie. Sprawdź, co jeść żeby obniżyć wysokie ciśnienie tętnicze krwi.

Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, która może prowadzić do poważnych powikłań. Osoby cierpiące na to schorzenie są bardziej narażone na choroby serca czy udar mózgu. W walce z tą dolegliwością kluczowe znaczenie ma odpowiednie żywienie, które pomaga obniżyć ciśnienie krwi i poprawić ogólną kondycję organizmu. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak powinna wyglądać dieta na nadciśnienie, to koniecznie przeczytaj nasz artykuł! Znajdziesz w nim wiele praktycznych wskazówek i porad, które pomogą Ci w codziennej walce o zdrowie.


Czym jest nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze, nazywane również hipertensją, to choroba dotykająca coraz większą liczbę ludzi na całym świecie. Wyróżniają ją utrzymujące się powyżej normy wartości ciśnienia krwi. Kiedy ciśnienie tętnicze jest podwyższone? Aktualne normy wynoszą:

  • 120-129/70-79 mm Hg dla osób do 65. roku życia,
  • 130-139/70-79 mm Hg dla osób po 65. roku życia,
  • 130-149/70-79 mm Hg dla osób powyżej 80. roku życia.

Ciśnienie przekraczające powyższe wartości prowadzi do zwiększonego ryzyka wystąpienia poważnych powikłań zdrowotnych. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, nieprawidłowe ciśnienie jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. Szacuje się, że problem dotyczy około 1,13 miliarda ludzi na całym globie.

Zwiększone ciśnienie krwi powoduje wzmożone obciążenie naczyń krwionośnych, co w efekcie prowadzi do uszkodzenia ich ścianek i obciążenia układu sercowo-naczyniowego. Częstymi powikłaniami są m.in.: choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, niewydolność serca czy udar mózgu.

Ważnym aspektem w zapobieganiu oraz leczeniu schorzenia jest zmiana nawyków żywieniowych, która pozwala istotnie obniżyć wartości ciśnienia krwi. Badania wykazały, że dieta bogata w warzywa, owoce, ryby oraz niskotłuszczowe produkty mleczne ma pozytywny wpływ na ciśnienie i zmniejsza ryzyko powikłań zdrowotnych.

Czy nadciśnienie jest groźne?

Nadciśnienie jest groźne, ponieważ zwiększa ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, takich jak: choroba wieńcowa, zawał serca czy udar mózgu. Potwierdza to badanie przeprowadzone na ponad 19 tysiącach osób przez American Heart Association. Wnioski są szokujące, ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych wzrasta o 2-3 razy u osób z nadciśnieniem w porównaniu z tymi, u których ciśnienie krwi jest prawidłowe.

Schorzenie może również prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych, takich jak nerki, co może skutkować ich niewydolnością. W badaniach klinicznych wykazano, że osoby z nadciśnieniem mają zwiększone ryzyko rozwoju chorób nerek. Ponadto, problem ze zbyt wysokim ciśnieniem może wpływać na stan naczyń krwionośnych, prowadząc do miażdżycy i zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób układu krążenia.

Warto zauważyć, że ryzyko powikłań związanych z nadciśnieniem zależy od stopnia nasilenia i czasu trwania choroby. Dlatego tak ważne jest systematyczne kontrolowanie ciśnienia krwi oraz wdrażanie odpowiedniego leczenia, aby uniknąć powikłań.

Dieta na zdrowe serce? Sprawdź najważniejsze zasady: Dieta na serce. Co jeść i czego unikać, aby mieć zdrowe serce?

Jak leczyć nadciśnienie tętnicze?

Jak leczyć nadciśnienie tętnicze? To pytanie, które zadaje sobie wiele osób zmagających się z tym schorzeniem. Istnieje kilka sposobów na skuteczną terapię. Najważniejsze z nich to zmiana stylu życia oraz przyjmowanie leków. W przypadku łagodnego nadciśnienia modyfikacje stylu życia, w szczególności diety, mogą być wystarczające. Ponadto zaleca się:

  • redukcję masy ciała,
  • regularną aktywność fizyczną,
  • monitorowanie wartości ciśnienia tętniczego.

W cięższych przypadkach stosuje się leczenie farmakologiczne, zwykle połączone ze zmianą stylu życia. Leki stosowane w przebiegu schodzenia to m.in. inhibitory ACE i blokery kanałów wapniowych. Terapia jest zwykle długotrwała i wymaga regularnych pomiarów skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi.

Ważne jest, aby przed podjęciem jakiejkolwiek terapii skonsultować się z lekarzem. Specjalista oceni zaawansowanie choroby oraz wskaże prawidłowe leczenie. W szczególności dotyczy to farmakoterapii, ponieważ nieprawidłowe stosowanie lub nagłe odstawienie leków może prowadzić do niebezpiecznych skutków ubocznych. 

Czy dieta na nadciśnienie pomoże obniżyć ciśnienie tętnicze krwi?

Z badań wynika, że dieta jest bardzo ważnym czynnikiem wpływającym na ciśnienie skurczowe i rozkurczowe. Istnieje wiele prac naukowych potwierdzających skuteczność diety w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia tętniczego. Część z badań, to badania kliniczne przeprowadzone na dużych grupach ludzi.

Przykładem jest badanie przeprowadzone w 2017 roku na ponad 4000 osobach. Wykazało ono, że dieta DASH, która szczególnie skupia się na spożywaniu dużych ilości warzyw i owoców oraz pełnoziarnistych produktów zbożowych, jest skuteczną metodą obniżania ciśnienia krwi. Osoby, które stosowały dietę DASH, zanotowały znaczący spadek ciśnienia w porównaniu do osób spożywających tradycyjny jadłospis.

Podobne wyniki zostały potwierdzone w badaniach przeprowadzonych na osobach z nadciśnieniem, które stosowały dietę bogatą w potas oraz spożywały duże ilości owoców i warzyw. Prace naukowe pokazały, że dieta bogata w potas może obniżyć ciśnienie krwi o 4-5 mmHg.

Dieta na nadciśnienie, co wolno jeść przy nadciśnieniu?

Dieta jest jednym z kluczowych elementów leczenia zbyt wysokiego ciśnienia. Istnieje wiele produktów i potraw, które można jeść bez obaw. Oto przykłady:

  • Owoce i warzywa: to produkty bogate w błonnik, witaminy i minerały, a także przeciwutleniacze, które pomagają chronić przed chorobami serca. Zaleca się spożywać 5 porcji owoców i warzyw dziennie.
  • Orzechy i nasiona: bogate w zdrowe tłuszcze, błonnik, białko i wiele innych korzystnych składników odżywczych. Orzechy włoskie, migdały, orzeszki ziemne i siemię lniane są dobrymi wyborami.
  • Pełnoziarniste produkty zbożowe: takie jak pełnoziarnisty chleb, makaron z pełnego ziarna, brązowy ryż, płatki owsiane. Pełnoziarniste produkty zbożowe zawierają więcej błonnika i składników odżywczych niż ich białe odpowiedniki. Należy jednak uważać, bo pieczywo jest bogate w sód.
  • Tłuste ryby: takie jak łosoś, sardynki, makrela, które są bogate w kwasy tłuszczowe omega-3. Kwasy te pomagają zmniejszyć ryzyko chorób serca i naczyń, w tym nadciśnienia.
  • Niskotłuszczowe produkty mleczne: takie jak mleko odtłuszczone, jogurt grecki, ser feta. Produkty te są dobrym źródłem białka i wapnia, a jednocześnie zawierają mniej tłuszczu niż ich pełnotłuste odpowiedniki.

Należy jednak pamiętać, że każda dieta powinna być dostosowana do indywidualnych potrzeb i preferencji żywieniowych. W przypadku nadciśnienia tętniczego warto skonsultować się z dietetykiem, który dobierze odpowiednią dietę oraz pomoże w doborze odpowiednich produktów.

Dieta na nadciśnienie, czego należy unikać?

Ważne jest również to, jakich artykułów spożywczych należy unikać. Oto lista produktów, które powinny być wyeliminowane lub ograniczane:

  • Sól: nadmierna konsumpcja soli powoduje zatrzymywanie wody w organizmie i zwiększa ciśnienie krwi. Zaleca się ograniczenie spożycia soli do 1,5-2,4 g na dobę. W diecie przy nadciśnieniu ograniczenie spożycia soli będzie najważniejsze.
  • Tłuszcze nasycone: zawarte w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, masło, ser czy śmietana, a także w niektórych olejach roślinnych (np. oleju kokosowym). Zaleca się ograniczenie spożycia tłuszczów nasyconych do mniej niż 10% całkowitej ilości spożywanych kalorii.
  • Cukier: przetworzone produkty spożywcze, takie jak słodkie napoje, soki, ciastka czy słodycze, zawierają duże ilości cukru, który wpływa na wzrost poziomu cukru we krwi i zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych. Zaleca się unikanie tych produktów lub ich spożycie w niewielkich ilościach.
  • Alkohol: nadmierna konsumpcja alkoholu może prowadzić do zwiększenia ciśnienia krwi i poważnych chorób sercowo-naczyniowych. Zaleca się spożywanie alkoholu w umiarkowanych ilościach (do 1-2 drinków na dobę dla mężczyzn i do jednego drinka dla kobiet).
  • Przetworzone i fast foody: zawierają dużą ilość soli, tłuszczów nasyconych i cukru, które przyczyniają się do wzrostu ciśnienia krwi. Zaleca się unikanie lub ograniczanie spożycia tych produktów.

O działaniu soli dowiesz się więcej z artykułu: Czy sól jest zdrowa? Jaki wpływ na organizm ma nadmierne spożycie soli?

Najlepsza dieta na nadciśnienie, dieta DASH

Badania naukowe wykazują, że dieta DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) jest skutecznym sposobem na obniżenie ciśnienia. Dieta ta skupia się na spożyciu dużych ilości warzyw, owoców, produktów pełnoziarnistych, chudego mięsa, ryb oraz orzechów. Ogranicza natomiast spożycie tłuszczów nasyconych, słodyczy i soli.

Badanie opublikowane w czasopiśmie „Journal of the American College of Cardiology” wykazało, że dieta DASH, w porównaniu z dietą typowej amerykańskiej, obniżała ciśnienie tętnicze u osób z nadciśnieniem o 11,4 mm Hg skurczowego i 5,5 mm Hg rozkurczowego.

Innym badaniem, opublikowanym w czasopiśmie „Hypertension”, wykazano, że dieta DASH, w połączeniu z ograniczeniem spożycia soli, obniżała ciśnienie u osób z nadciśnieniem o 11,2 mm Hg skurczowego i 7,5 mm Hg rozkurczowego.

Bibliografia

  1. Appel, L. J., Moore, T. J., Obarzanek, E., Vollmer, W. M., Svetkey, L. P., Sacks, F. M., Bray, G. A., Vogt, T. M., Cutler, J. A., Windhauser, M. M., Lin, P.-H., Karanja, N., Simons-Morton, D., McCullough, M., Swain, J., Steele, P., Evans, M. A., Miller, E. R., … Harsha, D. W. (2003). A clinical trial of the effects of dietary patterns on blood pressure. The New England Journal of Medicine, 336(16), 1117–1124.
  2. Chobanian, A. V., Bakris, G. L., Black, H. R., Cushman, W. C., & Green, L. A. (2003). Seventh report of the Joint National Committee on prevention, detection, evaluation, and treatment of high blood pressure. Hypertension, 42(6), 1206–1252. 
  3. Ferrari, R., Agabiti Rosei, E., Borghi, C., Ferri, C., Giannattasio, C., Grassi, G., Muiesan, M. L., Mancia, G., Volpe, M., Zanchetti, A., & Tocci, G. (2018). Cardiovascular risk reduction in hypertensive patients: The evolving role of the angiotensin II receptor blocker olmesartan medoxomil. High Blood Pressure & Cardiovascular Prevention, 25(1), 1–6.
  4. Whelton, P. K., Carey, R. M., Aronow, W. S., Casey, D. E., Collins, K. J., Dennison Himmelfarb, C., DePalma, S. M., Gidding, S., Jamerson, K. A., Jones, D. W., MacLaughlin, E. J., Muntner, P., Ovbiagele, B., Smith, S. C., Spencer, C. C., Stafford, R. S., Taler, S. J., Thomas, R. J., … Wright, J. T. (2017). 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults: A report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Journal of the American College of Cardiology, 71(19), e127–e248.
  5. World Health Organization. (2021). Hypertension.
  6. Kozierkiewicz, A., & Tykarski, A. (2013). Nadciśnienie tętnicze – wprowadzenie do problematyki. Forum Medycyny Rodzinnej, 7(1), 1-6.
  7. Mancia, G., Fagard, R., Narkiewicz, K., Redon, J., Zanchetti, A., Böhm, M., … & Kjeldsen, S. (2013). 2013 ESH/ESC Guidelines for the management of arterial hypertension: The Task Force for the management of arterial hypertension of the European Society of Hypertension (ESH) and of the European Society of Cardiology (ESC). Blood pressure, 22(4), 193-278.
  8. National Heart, Lung, and Blood Institute. (2021). High blood pressure.
  9. Bhatt, D. L., Kandzari, D. E., O’Neill, W. W., D’Agostino, R., Flack, J. M., Katzen, B. T., … & Townsend, R. R. (2014). A controlled trial of renal denervation for resistant hypertension. New England Journal of Medicine, 370(15), 1393-1401.
  10. Garrison, S. R., Allan, G. M., Sekhon, R. K., & Musini, V. M. (2019). How to optimize blood pressure management in primary care. Canadian family physician Medecin de famille canadien, 65(12), 870–877.
  11. National Heart, Lung, and Blood Institute. (2020). How is high blood pressure treated?
  12. Oparil, S., Acelajado, M. C., Bakris, G. L., Berlowitz, D. R., Cífková, R., Dominiczak, A. F., … & Weber, M. A. (2018). Hypertension. Nature Reviews Disease Primers, 4(1), 1-22.
  13. Ferdowsian, H. R., & Barnard, N. D. (2009). Effects of plant-based diets on plasma lipids. The American Journal of Cardiology, 104(7), 947-956.
  14. Sacks FM, Svetkey LP, Vollmer WM, et al. Effects on blood pressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet. DASH-Sodium Collaborative Research Group. N Engl J Med. 2001;344(1):3-10.
  15. Chiu, S., & Bergeron, N. (2015). Review of the relationship between dietary magnesium and cardiovascular disease. Nutrition in Clinical Practice, 30(3), 340-346.
  16. Eckel, R. H., Jakicic, J. M., Ard, J. D., de Jesus, J. M., Houston Miller, N., Hubbard, V. S., … & Yancy Jr, W. S. (2014). 2013 AHA/ACC guideline on lifestyle management to reduce cardiovascular risk: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines. Circulation, 129
  17. He, F. J., & MacGregor, G. A. (2009). Salt intake, cardiovascular disease, and stroke. Current opinion in cardiology, 24(4), 298-305.

Skomentuj

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

16 + dziesięć =

Scroll to Top